Nữ tu luật sư bảo vệ công lý tại tòa án Kenya

Nữ tu luật sư bảo vệ công lý tại tòa án Kenya

Khi người ta hình dung về một nữ tu Công giáo, họ thường nghĩ đến một người phụ nữ mặc tu phục, có thể đang dạy học, âm thầm cầu nguyện trong nhà nguyện, hoặc chăm sóc người bệnh. Ít ai tưởng tượng ra một nữ tu trong phòng xử án, mặc trang phục nghề nghiệp, đứng trước một thẩm phán và tự giới thiệu không chỉ là “Luật sư Immaculate Muthoni” mà còn là “Sơ Immaculate”.

Sơ Christine Masivo, CPS

Sơ Immaculate Muthoni, thành viên Dòng Các Tiểu Muội Thánh Phanxicô (LOSSF), không chỉ là một nữ tu, nhưng còn là một luật sư Tòa Thượng thẩm Kenya, đồng thời là cố vấn pháp lý tại Đại học Công giáo Đông Phi, một giảng viên được Cơ quan Đào tạo Quốc gia công nhận, và là kiểm toán viên pháp lý được Hội Luật sư Kenya công nhận.

Vượt lên trên các chức danh, Sơ là một người bảo vệ phẩm giá và là chứng nhân của niềm hy vọng, chứng tỏ rằng Tin Mừng về công lý không dừng lại nơi bàn thờ, nhưng còn vang lên trong phòng xử án.

Tuy vậy, Sơ lại có dáng vẻ bình thản, kiên cường và rạng ngời, nối kết hai thế giới mà nhiều người cho rằng không thể song hành: đời sống thánh hiến và việc nghề luật sư.
 

Một ơn gọi trong ơn gọi

Câu chuyện của Sơ không bắt đầu bằng ngành luật, mà từ giấc mơ thời niên thiếu về khoa học chính trị. Sau đó, đời sống tu trì và các quy luật đã hướng Sơ theo con đường khác.

Người ta bảo với Sơ rằng khoa học chính trị quá ràng buộc với các cuộc tranh đấu phe phái. Còn luật pháp thì mang lại một lối để theo đuổi công lý mà không làm tổn hại đến ơn gọi tu trì — một đời sống mà Sơ hằng khao khát từ thuở nhỏ.

Trong một cuộc phỏng vấn với Vatican News, Sơ cười nhớ lại: “Tôi đã nghĩ luật là sự ác nhỏ hơn, và cho đến hôm nay, tôi không hối tiếc vì đã trở thành luật sư.”

Đối với Sơ Immaculate, luật pháp và đời sống thánh hiến không phải là hai ơn gọi tách biệt; chúng là hai mặt của cùng một sứ mạng.

Sơ nói: “Đời sống thánh hiến giúp tôi được bén rễ trong cầu nguyện, kiên cường và giàu lòng cảm thông. Luật pháp cho tôi nền tảng để hành động theo những giá trị ấy. Cả hai bổ sung cho nhau để mang lại sự biến đổi thật sự.”
 

Công lý mang khuôn mặt con người

Mỗi vụ án Sơ đảm nhận không chỉ mang sức nặng pháp lý, mà còn mang một linh hồn, một con người đôi khi tan vỡ, thường bị lãng quên, nhưng trên hết luôn xứng đáng được tôn trọng phẩm giá.

“Không phải là thắng hay thua một vụ án,” Sơ nói cách đầy xác tín. “Mà là cùng đồng hành với con người, kể cả những người thua kiện, để bảo đảm rằng công lý không chỉ được thực hiện nhưng còn được cảm nhận.”

Đức tin định hình việc thực hành nghề luật của Sơ. Sơ mang lòng cảm thông đến nơi mà người khác chỉ thấy thủ tục, đối thoại đến nơi mà người khác chỉ thấy xung đột, và hy vọng đến nơi mà người khác chỉ thấy thất bại.

Sơ nhớ lại khi được giới thiệu là “Sơ Immaculate, một luật sư” tại một sự kiện.

“Một phụ nữ, bị áp bức bởi bất công và sợ hãi hệ thống pháp luật, đã mở lòng với tôi vì tôi là một nữ tu,” Sơ kể. “Tôi đã đồng hành với chị ấy trong tiến trình pháp lý, miễn phí, cho đến khi chị tìm thấy công lý và sự chữa lành. Điều đó khẳng định sức mạnh của sự gặp gỡ giữa luật pháp và đức tin trong việc khôi phục niềm hy vọng cho một con người.”
 

Phá vỡ những định kiến

Vai trò kép của Sơ không phải lúc nào cũng được đón nhận. Một số đồng nghiệp trong tòa đã coi thường Sơ là “quá mềm mỏng” cho những cuộc chiến pháp lý. Một số người trong giới tu trì thì tự hỏi tại sao một nữ tu lại “dấn thân vào công việc thế tục.” Nhưng Sơ đã học cách để cho thành quả và sự bền bỉ của mình lên tiếng.

Sơ giải thích: “Người ta bắt đầu nhận ra rằng vừa là nữ tu vừa là luật sư mang lại chiều sâu và uy tín. Điều đó thách thức những định kiến về điều mà một nữ tu có thể đóng góp trong môi trường nghề nghiệp.”

Và Sơ chia sẻ thêm: “Khi tôi tự giới thiệu trước tòa là ‘Sơ Immaculate, đại diện cho thân chủ,’ danh xưng ấy thường làm đối thủ chững lại, giảm bớt căng thẳng, và thậm chí mở ra cơ hội cho đối thoại hay hòa giải ngoài tòa.”

Sơ cười khi nhớ lại: “Thử thách chính mà tôi gặp phải là mỗi lần đăng nhập vào hệ thống tòa án, thẩm phán thường hỏi liệu tôi có chắc là luật sư không, rồi yêu cầu số chứng chỉ hành nghề, và nói rằng họ không quen thấy các nữ tu là luật sư.”
 

Một gương mặt mới của việc loan báo Tin Mừng

Sơ Immaculate là một phần của một cuộc cách mạng âm thầm trong Giáo hội Phi châu. Sơ là hiện thân cho điều mà Đức Giáo hoàng Phanxicô và nhiều đấng sáng lập dòng tu đã nhiều lần kêu gọi: biết đọc “dấu chỉ thời đại” và đón nhận những cách thức mới để phục vụ Thiên Chúa và nhân loại.

Đức Thánh Cha Lêô XIV đã khuyến khích các tu sĩ nam nữ hãy luôn bám rễ trong đoàn sủng của mình và chú ý đến các dấu chỉ của thời đại như các đấng sáng lập từng làm. Ngài nói: “Các đấng sáng lập của anh chị em đã biết quan sát, suy xét, yêu thương và rồi lên đường, thậm chí với nguy cơ phải chịu nhiều đau khổ và thất bại, để phục vụ những nhu cầu thực sự của tha nhân, nhận ra tiếng nói của Thiên Chúa trong cảnh nghèo khó của họ.”

“Loan báo Tin Mừng không chỉ qua việc giảng dạy,” Sơ Immaculate khẳng định. “Mà còn bằng việc sống các giá trị Tin Mừng về công lý, lòng cảm thương và sự liêm chính qua nhiều phương cách khác nhau. Dù trong ngành luật, truyền thông hay bất cứ lĩnh vực nào, các nữ tu có thể và phải để cho đức tin của mình tỏa sáng nơi công việc chuyên môn.”

Ước mơ của Sơ là thấy nhiều nữ tu hơn hiện diện trong ngành luật, quản trị và các môi trường nghề nghiệp từng bị coi là “thế tục”, và để đời sống thánh hiến tại Phi châu vượt qua những giới hạn cũ, định hình các hệ thống công lý với tinh thần Tin Mừng.

Sơ nói: “Tôi hy vọng sẽ tiếp tục học cao hơn trong ngành luật để có thể ảnh hưởng đến các chính sách và giúp cho các cộng đồng ở tầm mức lớn hơn.”

Chứng nhân cho thời đại chúng ta

Cuộc đời của Sơ Immaculate nhắc nhớ rằng Giáo hội luôn sống động, sáng tạo và mang tính ngôn sứ khi các nữ tu can đảm bước vào lãnh vực công lý.
Sơ là hiện thân cho sự hài hòa giữa đức tin và lý trí khi vừa mang tràng chuỗi Mân Côi vừa cầm sách luật, vừa hiện diện nơi phòng xử án vừa trong nhà nguyện, trong cả tu phục và áo luật sư.

Sứ mạng của Sơ, như lời ngôn sứ Mikha, chính là: “Hãy thực thi công lý, yêu chuộng nhân nghĩa và khiêm nhường bước đi với Thiên Chúa.”