Đức Thánh Cha: “Đất đai, nhà ở và việc làm là những quyền thánh thiêng"

Đức Thánh Cha: “Đất đai, nhà ở và việc làm là những quyền thánh thiêng"

Chiều ngày 23/10/2025, gặp gỡ các tham dự viên Cuộc Gặp gỡ Quốc tế lần thứ 5 của các Phong trào Bình dân, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã khẳng định rằng “đất đai, nhà ở và việc làm là những quyền thánh thiêng”. Ngài lên án sự gia tăng các bất công xã hội, các “thiệt hại kèm theo” do công nghệ mới gây ra, việc đối xử vô nhân đạo với người di cư, và sự lan tràn của các loại ma túy tổng hợp mới. Ngài nhấn mạnh: “Tôi ở bên anh chị em!”.
 

Vatican News

Hơn một ngàn người có mặt tại Hội trường Phaolô VI để lắng nghe Đức Thánh Cha. Họ bao gồm đại diện của các “vùng ngoại vi” trên khắp các châu lục: người nghèo, người di cư, nông dân và người lao động.

"Tôi ở bên anh chị em!"

Đây là lần đầu tiên Đức Thánh Cha gặp gỡ các Phong trào Bình dân. Trong bài diễn văn, ngài nhắc lại giáo huấn của Đức Giáo hoàng Phanxicô, người cổ võ các cuộc gặp gỡ này, và của Đức Giáo hoàng Lêô XIII, tác giả của Thông điệp Rerum novarum. Ngài nói: “Lặp lại lời kêu gọi của Đức Giáo hoàng Phanxicô, hôm nay tôi nói: Đất đai, nhà ở và việc làm là những quyền thánh thiêng, đáng để đấu tranh để có, và tôi muốn các bạn nghe tôi nói, ‘Tôi tham gia!’, ‘Tôi ở bên anh chị em’”.

Vấn đề người di cư

Những vấn đề nghiêm trọng, bắt đầu từ vấn đề người di cư. Đức Thánh Cha tuyên bố: “Các quốc gia có quyền và nghĩa vụ bảo vệ biên giới của mình, nhưng điều này cần được cân bằng với nghĩa vụ đạo đức trong việc cung cấp nơi tị nạn”. Ngài lên án “việc lạm dụng những người di cư dễ bị tổn thương”, trong đó “chúng ta không được thấy đó là việc thực thi chủ quyền quốc gia một cách hợp pháp, mà là những tội ác nghiêm trọng gây ra hoặc dung túng bởi Nhà nước”.

Ngài lên án: “Các biện pháp ngày càng vô nhân đạo đang được sử dụng - thậm chí được ca ngợi trên phương diện chính trị - để đối xử với những con người ‘không được mong muốn’ này như thể họ là rác rưởi chứ không phải là con người”.

Khủng hoảng khí hậu và khủng hoảng "thế giới ảo"

Đức Thánh Cha cũng chỉ ra tác động tiêu cực của sự phát triển công nghệ đối với y tế, giáo dục, việc làm, giao thông, đô thị hóa, truyền thông và an ninh. Đầu tiên, ngài nhấn mạnh “nghịch lý” về việc thiếu đất đai, lương thực, nhà ở và việc làm cho hàng triệu người, trong khi “điện thoại di động, mạng xã hội và thậm chí cả trí tuệ nhân tạo đều nằm trong tầm tay của hàng triệu người”.
Ngài nói về “sự quản lý yếu kém” vốn “tạo ra và gia tăng bất bình đẳng dưới vỏ bọc tiến bộ. Và bằng cách không đặt nhân phẩm con người làm cốt lõi, hệ thống cũng thất bại về mặt công lý”. Ngài liệt kê từng “thiệt hại kèm theo”; trước hết và quan trọng nhất, là khủng hoảng khí hậu. Sau đó là cuộc khủng hoảng do mạng xã hội gây ra: “Làm sao một người trẻ nghèo có thể sống với hy vọng và không lo lắng trong khi mạng xã hội liên tục ca ngợi sự tiêu dùng vô độ và thành công kinh tế hoàn toàn không thể đạt được? Và làm sao chúng ta có thể quên đi cơn nghiện cờ bạc kỹ thuật số, với các nền tảng được thiết kế để tạo ra “sự lệ thuộc cưỡng bức” và “nghiện ngập”?

Sự hủy hoại của các loại nghiện ngập

Trong diễn văn, Đức Thánh Cha cũng chỉ ra “sự mơ hồ thiếu đạo đức toàn cầu” của các tập đoàn dược phẩm, đặc biệt trong khủng hoảng nghiện thuốc phiện, và việc lạm dụng người di dân dễ tổn thương. Ngài nói đến Hoa Kỳ đang bị tàn phá bởi nạn nghiện thuốc phiện: “Ví dụ, hãy xem xét fentanyl, loại thuốc gây tử vong, nguyên nhân gây tử vong đứng thứ hai trong số những người nghèo ở quốc gia đó”.

Vấn đề khai thác khoáng sản tại các nước nghèo

Ngài cũng nêu bật những bất công gắn liền với việc khai thác tài nguyên như coltan và lithium, gây bất ổn cho các quốc gia nghèo. “Khi người ta coi trọng lợi nhuận hơn nhân phẩm, các tiến bộ công nghệ trở thành công cụ của bóc lột thay vì phục vụ con người,” ngài nhấn mạnh.

Một “Giáo hội nghèo vì người nghèo"

Bức tranh toàn cảnh xã hội thật tàn khốc, nhưng Đức Thánh Cha nói rằng ngài cảm thấy được khích lệ khi chứng kiến các phong trào quần chúng, xã hội dân sự và Giáo hội đối diện với “những hình thức phi nhân tính mới này, liên tục chứng minh rằng những người cần giúp đỡ chính là hàng xóm, là anh chị em của chúng ta”.

Đức Thánh Cha kêu gọi một “Giáo hội nghèo vì người nghèo, một Giáo hội vươn ra, một Giáo hội chấp nhận rủi ro, một Giáo hội can đảm, mang tính ngôn sứ và vui tươi!”. Điều quan trọng là việc phục vụ luôn được thúc đẩy bởi tình yêu thương, “nhân đức cao cả nhất”. Ngài nhấn mạnh rằng “chúng ta không tham gia vào ý thức hệ, mà thực sự đang sống Phúc Âm”. Do đó, các phong trào quần chúng, ngay cả trước khi đòi hỏi công lý, phải “được thúc đẩy bởi khát vọng yêu thương, chống lại mọi chủ nghĩa cá nhân và định kiến”. Ngài kêu gọi các phong trào quần chúng, cùng với các tín đồ của các tôn giáo và chính phủ, cần khẩn thiết khởi xướng các tiến trình công lý và liên đới lan tỏa khắp xã hội.

Cuối cùng, Đức Thánh Cha quả quyết: “Cũng như Giáo hội đã từng hỗ trợ việc thành lập các công đoàn trong quá khứ, ngày nay chúng ta cũng phải hỗ trợ các phong trào quần chúng! Giáo hội ủng hộ những cuộc đấu tranh chính đáng của anh chị em vì đất đai, nhà ở và việc làm”.