YÊU - Tìm hiểu sứ điệp thánh nữ Têrêsa Hài Đồng Giêsu

YÊU - Tìm hiểu sứ điệp thánh nữ Têrêsa Hài Đồng Giêsu

 

Trong những ngày ở Rôma, Têrêsa đã đi viếng nghĩa địa nổi tiếng Campo Santo và Chị đã tả lại như sau:
"Campo Santo đã làm chúng tôi say mê! Những tượng bằng đá hoa trắng, chạm trổ rất tài tình, trông như người thật, đứng rải rác trong khắp cánh đồng rộng thênh thang; cách xếp đặt có vẻ tầm thường mà lại vui mắt lạ. Nhìn bộ diện các tượng y như người âu sầu rầu rĩ đau đớn ấy, ai cũng chạnh lòng muốn chạy đến an ủi. Thật là một cách phô diễn tài tình sầu thương thê thảm, điềm đạm và mang tính tôn giáo! Kỳ công kiệt tác thay! Chỗ này, tượng một đứa trẻ đang rắc hoa trên một cha, trông chẳng ai nghĩ được là tượng đá: những cánh hoa mềm mại nắm trong tay rơi xuống nhẹ nhàng như thật! Chỗ kia, tượng những quả phụ đang trùm khăn đứng tư lự gió bay rối cả khăn lẫn áo; lại mấy cô thiếu nữ, mồ côi cha, cũng bơ phờ đang đứng đấy, chẳng còn biết gì đến ngọn gió vô tình làm phất phơ những giải lụa buộc tóc trên đầu" (Một Tâm Hồn).

Những gì tài năng nhân loại gởi gấm nơi các tượng đá hoa, thì nhà điêu khắc Chí Thánh cũng phú bẩm cho Chị Têrêsa. Thoạt nhìn, Chị có vẻ "phất phơ theo chiều gió", nhưng thực tế không có gì vững chắc hơn Bông Hoa Nhỏ trắng ngần của Đức Giêsu. Chính đời sống nghiêm túc của Chị lại làm cho Chị dễ sống. Nếu Chị thuộc gia đình Bêtania xưa, Chị sẽ ân cần tiếp đãi Đức Giêsu như Martha, vừa tiếp đãi Chị vừa đưa mắt nhìn trộm Đức Giêsu đang hài lòng nói chuyện với Maria ngồi dưới chân Người. Lúc đó, cảm tình của Chị đối với người em lại càng lớn; Chị yêu em vì thấy em yêu Đức Giêsu. Chính Chị cho phép chúng ta nghĩ rằng:
"Giả sử, dĩ nhiên không thể, Chúa nhân lành không nhìn thấy những việc thiện con làm, con sẽ không than phiền. Con yêu Người và muốn làm hài lòng Người dường nào, nhưng con lại không muốn Người biết là chính con, vì biết, và muốn điều đó, dường như Người bó buộc phải trả ơn... và con không muốn Người phải phiền toái như thế".

Càng làm việc vất vả, Chị càng muốn tỏ ra vui tươi. Thật là một nhân đức vững chắc được giấu ẩn bằng vẻ đơn sơ bên ngoài!
Về văn chương, người ta thường nói: "khó viết thì dễ đọc". Thật vậy, sự sâu sắc đích thật lại mặc vẻ trong sáng. Trời xanh khôn lường, nhưng lại trong sáng! Thẩm phán Holmes, chẳng hạn, vừa là một quan toà nổi tiếng vừa là một văn sĩ trứ danh. Khi phê bình về những tác phẩm luật pháp của ông, Frankfurter, một thẩm phán khác đã viết: "Lối văn gọn gàng, uyển chuyển, mạnh bạo của ông đã làm cho những tư tưởng của ông trở nên sáng sủa lạ thường. Tất cả xem ra đến với ông một cách dễ dàng... như những con chim tuyệt đẹp mà nhà ảo thuật rút ra từ tay áo. Nhưng đó là vẻ dễ dàng bên ngoài của một nỗ lực lớn lao và một nghệ thuật cao kỳ". Chính Holmes đã viết cho tôi về nghệ thuật viết văn như sau: "Khi đọc Tennyson, bạn cảm thấy rằng ông ta cố gắng tìm viết những câu văn thanh nhã. Khi đọc Shakespeare, bạn thấy những câu văn tuyệt bút của ông ta dường như từ nguồn suối chảy ra, và ông viết một cách hết sức tự nhiên như nói chuyện vậy. Trong khi Stevenson lo tìm kiếm những từ ngữ chính xác thì Kipling lại bỏ từ điển để đi kiếm những từ ngữ phổ thông mà dân chúng thường dùng".

Thực vậy, nghệ thuật cao siêu là một nghệ thuật giấu ẩn. Hơn nữa, có nhiều điểm đúng trong câu nói của Voltaire qua miệng Popucurante, một nhân vật trong vở kịch Candides của ông về một buổi hoà nhạc: "Tiếng ồn ào làm cho người ta khuây khoả trong vòng nửa giờ, chứ nếu kéo dài hơn, nó sẽ làm cho mọi người mệt mỏi. Mặc dầu không ai dám công nhận âm nhạc ngày nay không phải là một nghệ thuật biểu diễn những bản nhạc khó, nhưng cái khó chẳng làm cho người ta hài lòng được mãi! Có lẽ tôi sẽ thích đại nhạc kịch hơn, nếu người ta không tìm ra một phương cách biến nó thành một con quái vật chọc tức tôi".

Những cái đúng trong âm nhạc, trong điêu khắc, văn chương, cũng đúng trong nghệ thuật sống. Không một nữ tu nào ở Carmel lại cảm thấy mình khó giữ luật Dòng hơn là Têrêsa. Dầu vậy, Chị đã giữ luật với tất cả tinh thần vui vẻ. Hãy nghe các chị em nói về Chị:
"Người ta thấy Chị luôn niềm nở, vui vẻ, dễ thương; người nào không đi sâu vào nội tâm Chị, có thể tưởng rằng Chị theo một con đường thật êm dịu, đầy an ủi. Chính vì thế, nhiều người sống đương thời với Chị không tìm ra được ý nghĩa nụ cười của Chị; người ta không thể thấy thánh giá nấp ẩn dưới chùm hoa" (H. Petilot, OP., Ste Thérèse de Lisieux, trang 230).

Theo một nghĩa rất xác thực, chấp nhận những thánh luật hay vào Dòng Kín đã là một cuộc tử đạo rồi, bởi lẽ còn hiến lễ nào đáng giá hơn là hy sinh tất cả thú vui trần thế, cắt đứt mọi liên hệ trần tục vì tình yêu Chúa? Giả như Têrêsa đã coi ơn gọi của Chị như một đặc ân, không phải là một hy lễ, thì điều đó cũng không mất đi ý nghĩa hy sinh, nói theo nghĩa thông thường. Nhưng biết bao người hời hợt! Họ dễ dàng để mình lôi cuốn theo vẻ bên ngoài! Theo nhận xét của Cha Mateo Crawley Hoevey, còn có những người tưởng rằng Chị Thánh đáng yêu của chúng ta sống trong Dòng Kín như con chim hoạ mi trong vườn hoa, tung tăng hót ca tình yêu dịu dàng của Chúa đối với Chị và của Chị đối với Người. Phải, Chị giống như chim hoạ mi, nhưng chúng ta đừng quên rằng, như con hoạ mi, Chị hót giữa bụi gai:
"Dù phải hái những bông hồng giữa bụi gai, con vẫn luôn ca hát, và tiếng hát của con lại càng du dương nếu gai càng dài càng nhọn" (Một Tâm Hồn).

 

John Wu