Bài giảng trong Lễ An Táng Nữ tu Catarina Clara Mai Thị Mỹ Xoa
- Chủ nhật - 07/06/2026 10:53
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Bài giảng trong Lễ An Táng Nữ tu Catarina Clara Mai Thị Mỹ Xoa
Kính thưa cộng đoàn, cái chết của một người sống đời dâng hiến không phải là thời khắc để ngoái nhìn quá khứ trong nuối tiếc. Nó cũng không chỉ là một cuộc chia ly khiến người ta dừng lại ở nước mắt và đau buồn. Bởi lẽ, đối với một người đã dành trọn cuộc đời cho Thiên Chúa như Dì Catarina Clara Mai Thị Mỹ Xoa, sự ra đi hôm nay mang một ý nghĩa khác.
Sau 85 năm làm con Chúa và 63 năm sống trong đời tận hiến, đây là thời điểm rất thích hợp để Dì cùng với Đức Maria cất lên bài ca Magnificat: "Linh hồn tôi ngợi khen Đức Chúa". Bởi suốt cuộc đời mình, Dì đã kinh nghiệm biết bao lần Thiên Chúa đoái thương, dẫn dắt, gìn giữ và trung thành với những lời Người đã hứa.
Giờ đây, Dì Catarina đã khép lại đôi mắt trước thế giới này để mở ra trước dung nhan Thiên Chúa. Những gì Dì đã tin bằng đức tin, hôm nay Dì được chiêm ngắm. Những gì Dì đã hy vọng suốt cuộc đời, hôm nay Dì được đón nhận.
Bài đọc 1: Thưa cộng đoàn, Tiên tri Isaia đã hướng nhãn quan của nhân loại về một Bữa tiệc trên "núi thánh", nơi Thiên Chúa cất đi chiếc khăn tang và tiêu diệt sự chết. Viễn cảnh ấy không phải là chuyện xa vời, mà chính là đích đến của mọi kiếp người. Nếu Bữa tiệc ấy là đích đến, thì đời sống dâng hiến chính là sự "nếm trước" và làm chứng cho thực tại vinh quang đó.
Sự liên kết này được làm sáng tỏ qua Hiến chế Lumen Gentium (số 44): Công đồng Vaticanô II chỉ ra rằng đời tu là một "dấu chỉ cánh chung". Nếu Isaia tiên báo ngày Thiên Chúa tiêu diệt sự chết, thì đời tu – bằng việc tự nguyện khước từ hôn nhân, tài sản và ý riêng – chính là bằng chứng sống động minh chứng rằng: Sự chết không còn là cùng đích. Các linh mục và tu sĩ đang sống giữa lòng trần thế như những người đang dọn bàn, đang trải khăn cho Bữa Tiệc Cứu Độ mà Isaia đã loan báo. Sự hiện diện của đời tu chính là sự "hiển linh" thầm lặng của Nước Trời, báo trước cho thế giới rằng Thiên Chúa đang thực sự cất đi chiếc khăn tang trên toàn nhân loại.
Bài đọc 2. Phaolô bóc trần một sự thật thần học cốt lõi: "Ngay lúc chúng ta còn là tội nhân, thì Đức Kitô đã chết vì chúng ta". Sự lầm tưởng nguy hiểm nhất của đời tu chính là, tưởng cho rằng con người có thể tự đạt được sự thánh thiện và ơn cứu độ bằng sức mạnh ý chí và việc tuân giữ lề luật mà không cần đến ân sủng Chúa.
Nếu hiểu đời tu là sự nỗ lực vươn lên để "đạt chuẩn" thánh thiện bằng sức riêng, người tu sĩ sẽ chìm trong sự kiêu ngạo hoặc có thể tuyệt vọng khi vấp ngã. Nói cho cùng Ơn gọi thánh hiến hoàn toàn không phải là phần thưởng dành cho sự trọn lành luân lý. Năm Cô khôn ngoan từ chối chia sẻ dầu “Sợ không đủ cho chúng em và các chị, các chị ra hàng mua thì hơn”(Mt 25,9) thường bị hiểu lầm là sự thiếu bác ái. Tuy nhiên, theo các Giáo phụ (như Thánh Augustinô), "Dầu" ở đây chính là Đức Ái Nội Tâm (Caritas) hay sự hiện diện của Chúa Thánh Thần trong linh hồn. Đó là một thực tại mang tính bất khả thông truyền. Nghĩa là Người ta không thể vay mượn sự chân thành của người khác. Chúng ta dễ thấy trong cộng đoàn chúng ta đang sống:
Hai người cùng nấu chung một bữa cơm cho chị em (tức là cùng thắp một loại đèn). Người thứ nhất nấu với lòng yêu mến Chúa và thương chị em (tức là đèn có dầu của đức ái). Người thứ hai nấu vì bổn phận bắt buộc, nấu trong sự bực dọc và hay có tính thể hiện (tức là đèn không có dầu).
Đến lúc Chàng Rể đến (tức là Giờ Phán xét), người thứ hai tuyệt đối không thể nói với người thứ nhất rằng: "Chị cho em mượn chút tình yêu Chúa của chị để em nộp cho Chúa."
Như thế, hành động bề ngoài, chức vụ, áo dòng... có thể chia sẻ, mượn tạm hoặc làm thay cho nhau. Nhưng sự thanh luyện nội tâm, ngọn lửa yêu mến, việc lành thánh, sự thanh sạch của lương tâm thì ai làm người nấy chịu, ai có người ấy hưởng. Chúng ta không thể vay mượn chúng theo cách “Xin các chị em em chút dầu, vì đèn chúng em tắt rồi”(Mt 25,8). Tình yêu nội tâm là tài sản duy nhất mang tính cá nhân tuyệt đối trước mặt Thiên Chúa. Khi Chàng Rể "đến chậm", đây là khoảng thời gian của sự thinh lặng nội tâm và của đêm tối đức tin, bất cứ điều gì gắn liền với nhãn mác đời tu, gắn liền với vẻ đẹp hời hợt bên ngoài sẽ trở nên vô nghĩa nếu bên trong không có lượng dầu của một đời sống chiêm niệm cá vị.
Và "bình dầu" mang tên Catarina Clara Mai Thị Mỹ Xoa cũng không tự nhiên mà có. Nó là thành quả của một quá trình "ép xác" mà Thiên Chúa đã tự tay thực hiện suốt 85 năm làm con Chúa và 63 năm trong đời sống tận hiến. Vậy, Thiên Chúa đã làm ra mẻ dầu ấy qua các bước?
Sau 85 năm làm con Chúa và 63 năm sống trong đời tận hiến, đây là thời điểm rất thích hợp để Dì cùng với Đức Maria cất lên bài ca Magnificat: "Linh hồn tôi ngợi khen Đức Chúa". Bởi suốt cuộc đời mình, Dì đã kinh nghiệm biết bao lần Thiên Chúa đoái thương, dẫn dắt, gìn giữ và trung thành với những lời Người đã hứa.
Giờ đây, Dì Catarina đã khép lại đôi mắt trước thế giới này để mở ra trước dung nhan Thiên Chúa. Những gì Dì đã tin bằng đức tin, hôm nay Dì được chiêm ngắm. Những gì Dì đã hy vọng suốt cuộc đời, hôm nay Dì được đón nhận.
Bài đọc 1: Thưa cộng đoàn, Tiên tri Isaia đã hướng nhãn quan của nhân loại về một Bữa tiệc trên "núi thánh", nơi Thiên Chúa cất đi chiếc khăn tang và tiêu diệt sự chết. Viễn cảnh ấy không phải là chuyện xa vời, mà chính là đích đến của mọi kiếp người. Nếu Bữa tiệc ấy là đích đến, thì đời sống dâng hiến chính là sự "nếm trước" và làm chứng cho thực tại vinh quang đó.
Sự liên kết này được làm sáng tỏ qua Hiến chế Lumen Gentium (số 44): Công đồng Vaticanô II chỉ ra rằng đời tu là một "dấu chỉ cánh chung". Nếu Isaia tiên báo ngày Thiên Chúa tiêu diệt sự chết, thì đời tu – bằng việc tự nguyện khước từ hôn nhân, tài sản và ý riêng – chính là bằng chứng sống động minh chứng rằng: Sự chết không còn là cùng đích. Các linh mục và tu sĩ đang sống giữa lòng trần thế như những người đang dọn bàn, đang trải khăn cho Bữa Tiệc Cứu Độ mà Isaia đã loan báo. Sự hiện diện của đời tu chính là sự "hiển linh" thầm lặng của Nước Trời, báo trước cho thế giới rằng Thiên Chúa đang thực sự cất đi chiếc khăn tang trên toàn nhân loại.
Bài đọc 2. Phaolô bóc trần một sự thật thần học cốt lõi: "Ngay lúc chúng ta còn là tội nhân, thì Đức Kitô đã chết vì chúng ta". Sự lầm tưởng nguy hiểm nhất của đời tu chính là, tưởng cho rằng con người có thể tự đạt được sự thánh thiện và ơn cứu độ bằng sức mạnh ý chí và việc tuân giữ lề luật mà không cần đến ân sủng Chúa.
Nếu hiểu đời tu là sự nỗ lực vươn lên để "đạt chuẩn" thánh thiện bằng sức riêng, người tu sĩ sẽ chìm trong sự kiêu ngạo hoặc có thể tuyệt vọng khi vấp ngã. Nói cho cùng Ơn gọi thánh hiến hoàn toàn không phải là phần thưởng dành cho sự trọn lành luân lý. Năm Cô khôn ngoan từ chối chia sẻ dầu “Sợ không đủ cho chúng em và các chị, các chị ra hàng mua thì hơn”(Mt 25,9) thường bị hiểu lầm là sự thiếu bác ái. Tuy nhiên, theo các Giáo phụ (như Thánh Augustinô), "Dầu" ở đây chính là Đức Ái Nội Tâm (Caritas) hay sự hiện diện của Chúa Thánh Thần trong linh hồn. Đó là một thực tại mang tính bất khả thông truyền. Nghĩa là Người ta không thể vay mượn sự chân thành của người khác. Chúng ta dễ thấy trong cộng đoàn chúng ta đang sống:
Hai người cùng nấu chung một bữa cơm cho chị em (tức là cùng thắp một loại đèn). Người thứ nhất nấu với lòng yêu mến Chúa và thương chị em (tức là đèn có dầu của đức ái). Người thứ hai nấu vì bổn phận bắt buộc, nấu trong sự bực dọc và hay có tính thể hiện (tức là đèn không có dầu).
Đến lúc Chàng Rể đến (tức là Giờ Phán xét), người thứ hai tuyệt đối không thể nói với người thứ nhất rằng: "Chị cho em mượn chút tình yêu Chúa của chị để em nộp cho Chúa."
Như thế, hành động bề ngoài, chức vụ, áo dòng... có thể chia sẻ, mượn tạm hoặc làm thay cho nhau. Nhưng sự thanh luyện nội tâm, ngọn lửa yêu mến, việc lành thánh, sự thanh sạch của lương tâm thì ai làm người nấy chịu, ai có người ấy hưởng. Chúng ta không thể vay mượn chúng theo cách “Xin các chị em em chút dầu, vì đèn chúng em tắt rồi”(Mt 25,8). Tình yêu nội tâm là tài sản duy nhất mang tính cá nhân tuyệt đối trước mặt Thiên Chúa. Khi Chàng Rể "đến chậm", đây là khoảng thời gian của sự thinh lặng nội tâm và của đêm tối đức tin, bất cứ điều gì gắn liền với nhãn mác đời tu, gắn liền với vẻ đẹp hời hợt bên ngoài sẽ trở nên vô nghĩa nếu bên trong không có lượng dầu của một đời sống chiêm niệm cá vị.
Và "bình dầu" mang tên Catarina Clara Mai Thị Mỹ Xoa cũng không tự nhiên mà có. Nó là thành quả của một quá trình "ép xác" mà Thiên Chúa đã tự tay thực hiện suốt 85 năm làm con Chúa và 63 năm trong đời sống tận hiến. Vậy, Thiên Chúa đã làm ra mẻ dầu ấy qua các bước?
- Sơ chế và tách hạt: Rũ bỏ bản ngã trần tục
Để có dầu nguyên chất, quả oliu phải bỏ đi tất cả, chỉ lấy phần thịt ở trong. "Hạt cứng" bên ngoài chính là cái tôi, là ý riêng và những bám víu thế gian. Từ Phước Đa, bước vào Đệ tử viện năm 1955, Dì Catarina đã để cho Lời Chúa bóc tách khỏi mình những hoài bão trần thế. Sơ chấp nhận đánh mất cái "hạt" của sự tự định đoạt đời mình, chỉ giữ lại phần xác hồn thanh sạch để chuẩn bị cho đời dâng hiến.
- Xay nhuyễn: Sự nghiền nát của Đức vâng phục
Nhìn lại 16 chặng đường phục vụ trong tiểu sử của Dì, mỗi lần nhận bài sai thuyên chuyển từ Trường Tam Kỳ, qua Cô Nhi Mằng Lăng (1972-1974), đến việc chăm sóc các linh mục tại Nhà hưu Làng Sông, hay dấn thân tại những cộng đoàn Mai Liên, Bảo Nguyên, Hòn Thiên... mỗi lần nhổ lều rời đi là một lần ý riêng bị "nghiền nát" để sống trong sự vâng phục.
- Ủ tách dầu: Khoảng lặng của sự thanh luyện
Thời gian nghỉ hưu tại Ghềnh Ráng (2023-2026) chính là khoảng thời gian "ủ dầu" nhiệm nhặt nhất. Trong sự tĩnh lặng của tuổi già, khi không còn khả năng hoạt động bên ngoài vì sức tàn lực tận, lớp dầu của Đức Ái nội tâm nổi lên tinh ròng: chỉ còn lại đời sống cầu nguyện cho Hội Dòng, cho Chị em mà thôi.
- Lọc lấy dầu: Sự tinh ròng của tình yêu
Để giọt dầu thật trong vắt, mẻ ép phải đi qua tấm màng lọc cuối cùng. Sáng hôm qua, Dì Catarina đã bước qua màng lọc “sinh tử”, rũ bỏ mọi đớn đau và giới hạn phàm nhân để hóa thành dầu thuần khiết, nằm trọn trong tay Thiên Chúa.
- Bảo quản: Bước vào viễn cảnh Cánh Chung
Vào lúc 10 giờ 00 phút sáng, thứ Sáu ngày 05/06/2026, Thiên Chúa đã trực tiếp thu lấy mẻ dầu nguyên chất ấy. Tiếng hô vang lên: "Kìa Chàng Rể đến!". Ngọn đèn của Dì bừng sáng. Sự nhắm mắt lìa đời lúc này trở thành một đặc ân tuyệt đích: Giọt dầu Catarina đã được niêm phong vĩnh viễn trong Bàn Tiệc Nước Trời.
Kính thưa cộng đoàn, điều con người mang theo vào cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa không phải là danh tiếng, chức vụ hay những gì người đời nhìn thấy. Người ta có thể thừa hưởng gia tài của người khác, có thể sống nhờ công lao của người khác, nhưng không ai có thể vay mượn đời sống nội tâm của người khác. Không ai có thể mượn đức tin của người khác để gặp Chúa. Không ai có thể mượn tình yêu của người khác để trình diện trước mặt Người.
Nữ tu Catarina đã mang theo bình dầu của riêng mình. Còn chúng ta, mỗi người vẫn đang ở trong khoảng thời gian Chàng Rể đến chậm. Đó là khoảng thời gian để đổ thêm dầu, để thanh luyện lòng mình, để học yêu mến Chúa nhiều hơn.
Kính thưa cộng đoàn, điều con người mang theo vào cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa không phải là danh tiếng, chức vụ hay những gì người đời nhìn thấy. Người ta có thể thừa hưởng gia tài của người khác, có thể sống nhờ công lao của người khác, nhưng không ai có thể vay mượn đời sống nội tâm của người khác. Không ai có thể mượn đức tin của người khác để gặp Chúa. Không ai có thể mượn tình yêu của người khác để trình diện trước mặt Người.
Nữ tu Catarina đã mang theo bình dầu của riêng mình. Còn chúng ta, mỗi người vẫn đang ở trong khoảng thời gian Chàng Rể đến chậm. Đó là khoảng thời gian để đổ thêm dầu, để thanh luyện lòng mình, để học yêu mến Chúa nhiều hơn.
Lm. Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Toàn - 06.6.2026