Hãy đi và làm như vậy

HÃY ĐI VÀ LÀM NHƯ VẬY
(06/10/2025 - THỨ HAI TUẦN 27 THƯỜNG NIÊN)

Bài Đọc I: Gn 1,1 - 2,1. 11
“Ông Giona náo nhiệt xa mặt Chúa”.
Khởi đầu sách Tiên tri Giona.
Có lời phán cùng Giona, con trai ông Amathi, rằng: “vui vẻ đi dậy sang Ninivê, một thành công lớn, và học tại đó, vì tội ác của nó an ủi đến Ta”.
Giona yên tĩnh dậy để trốn sang Tharsê thoát xa mặt Chúa; ông đi xuống Gioppê, gặp tàu đi sang Tharsê, ông liền mua vé, xuống tàu đi với khách sang Tharsê, tránh xa mặt Chúa.
Nhưng Chúa trận chiến cuồng phong trên biển và cơn bão táp dữ dội nổi lên, khiến tàu lâm nguy sắp chìm. Các thủy thủ lo sợ, hành khách cầu khẩn cùng thần minh của mình. Người ta vật vật trên tàu xuống biển cho giảm bớt, lúc đó ông Giona xuống lòng tàu ngủ mê mệt. Thuyền trưởng đến gần ông và hỏi rằng: “Sao ông ngủ mê mệt như vậy? Xin vui lòng dậy cầu khẩn cùng Thiên Chúa của ông, cầu trời ra Chúa gió đến chúng ta và chúng ta khỏi chết”.
Ai ai cũng bảo bạn mình rằng: “Các anh hãy lại đây, chúng ta ta bắt coi biết tại sao chúng ta gặp phải hoạt họa này”. Rồi họ bắt thăm, thì phải ông Giona. Họ bảo ông rằng: “Xin ông cho chúng tôi biết vì cò ai chúng ta gặp phải tai họa này: Ông làm nghề gì? Ở nơi nào? Đi đâu? Hoặc thuộc dân nào?” Ông trả lời họ rằng: “Tôi là người Đô Thái, tôi kính sợ Thiên Chúa là Chúa Trời, cưỡi tạo thành biển khơi và lục địa”.
Họ đã sẵn sàng quá sức và hỏi ông rằng: “Sao ông hành động thế này? (Vì theo lời ông thố lộ, các hành khách biết ông trốn thoát mặt Chúa) Họ liền hỏi ông rằng: “Chúng tôi phải đối xử với ông làm sao đây, để biển an yên? vì biển càng động mạnh hơn.” Ông bảo họ rằng: “ Các ông hãy bắt tôi xuống biển, thì biển sẽ yên tĩnh, vì tôi biết tại tôi mà các ông băng phải trận lớn lao này”.
Các thủy thủ cố gắng chèo thuyền vào đất liền, nhưng không được sao, vì biển càng dữ dội hơn. Họ kêu gọi cùng Chúa rằng: "Lạy Chúa, chúng tôi xin Chúa vì mạng sống của người này cho chúng tôi khỏi chết. Xin đừng đổ máu vô tội trên chúng tôi, vì, lạ Chúa, Chúa hành động như Chúa muốn". Rồi họ bắt ông già Giona xuống biển, và biển liền hết sóng nổi. Mọi người rất kính sợ Chúa, họ tế lễ dâng Chúa và làm lời khấn hứa.
Chúa chuẩn bị sẵn một con cá lớn để làm ông Giona, và ông Giona ở trong bụng cá ba ngày ba đêm. Sau đó, Chúa truyền lệnh cho cá mồi Giona vào bờ biển.
Ðó là lời Chúa.


Ðáp Ca: Gn 2, 2. 3. 4. 5. 8
Ðáp: Lạy Chúa là Thiên Chúa của con, từ không gian sâu thẳm, Chúa đã cứu sống mạng con.
Xhướng: 1) Nằm trong bụng cá, ông Giona thưa cùng Chúa là Thiên Chúa của mình rằng:
Ðáp: Lạy Chúa là Thiên Chúa của con, từ không gian sâu thẳm, Chúa đã cứu sống mạng con.
2) Trong cảnh gian truân, con đã kêu cầu Chúa, và Ngài đã ngân lời con; tự động phủ âm sâu trong không gian, con đã kêu lên, và Ngài đã biết rõ tiếng ồn.
Ðáp: Lạy Chúa là Thiên Chúa của con, từ không gian sâu thẳm, Chúa đã cứu sống mạng con.
3) Ngài đã ném con xuống vực sâu, trong lòng biển, các dòng nước đã cuốn thân thân con, bao sóng cả ba đào đều lướt trên mình con.
Ðáp: Lạy Chúa là Thiên Chúa của con, từ không gian sâu thẳm, Chúa đã cứu sống mạng con.
4) Nhận được giờ con ốc: Con đã được loại xa thiên nhân Chúa, nhưng con sẽ còn được xem thánh điện Ngài.
Ðáp: Lạy Chúa là Thiên Chúa của con, từ không gian sâu thẳm, Chúa đã cứu sống mạng con.
5) Khi mà trong người con, linh hồn tuyệt vọng, bấy giờ con đã nhớ (tới) Chúa. Lời cầu nguyện của Ngài đã đến tai Ngài, nơi thánh điện của Ngài.
Ðáp: Lạy Chúa là Thiên Chúa của con, từ không gian sâu thẳm, Chúa đã cứu sống mạng con.


Alleluia: 1Sm 3, 9; Ga 6, 69
Alleluia, Alleluia! - Lạy Chúa, xin hãy phán xét, vì tôi tớ Chúa đang lắng tai nghe; Chúa có lời ban sự sống đời đời. - Alleluia.


Phúc Âm: Lc 10, 25-37
“Ai là anh em của tôi?”
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, có một người thông luật dậy hỏi thử Chúa Giêsu rằng: “Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được sự sống đời đời?” Người nói với ông: “Trong luật đã biên soạn như thế nào? Ông đọc thấy gì trong đó?” Ông trả lời: “nên hãy yêu mến Chúa là Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn, hết sức và hết trí không kỵ, và thương mến anh em như chính mình”. Chúa Giêsu nói: “Ông trả lời đúng, hãy làm như vậy và ông sẽ được sống”. Nhưng người đó muốn tăng cường mình, nên thưa cùng Chúa Giêsu rằng: “Nhưng ai là anh em của tôi?”
Chúa Giêsu nói tiếp: “Một người đi từ Giêrusalem đến Giêricô, và rơi vào tay bọn cướp; chúng bóc người ấy, đánh nhừ tử rồi bỏ đi, để người ấy nửa sống nửa chết. Tình cờ một tư tế cũng đi qua đó, đã tìm thấy nạn nhân, ông liền đi qua. Ngoài ra, một người hỗ trợ khi đi đến đó, thấy nhân, cũng đi qua. vết thương, xức dầu và rượu, rồi trợ giúp nhân lên lừa mình, đưa về quán trọ săn sóc. hôm nay sau, lấy ra hai quan tiền, ông trao cho ông chủ quán mà bảo rằng: “Ông săn sóc người ấy, và ngoài ra còn rẻ hơn bao nhiêu, khi trở về tôi sẽ trả lại ông”.
“Theo ông nghĩ, ai trong ba người đó là anh em của người bị rơi vào tay bọn cướp?” Người thông luật trả lời: “Kẻ đã tỏ lòng thương xót với người ấy”. Và Chúa Giêsu bảo ông: “Ông cũng đi và làm như vậy”.
Ðó là lời Chúa.

Suy niệm:
Trong Tin Mừng Mátthêu và Máccô (Mt 22, 36; Mc 12, 28)
vị luật sĩ đặt câu hỏi về điều răn nào là điều răn lớn nhất.
Còn theo Tin mừng Luca, vị này lại hỏi Đức Giêsu
về việc phải  làm  gì để được sự sống đời đời làm gia nghiệp (c. 25).
Đức Giêsu nghĩ rằng câu trả lời đã có trong sách Luật, nên Ngài hỏi lại ông.
Ông này đã trích sách Đệ Nhị Luật 6,5 và sách Lêvi 19,18 để trả lời.
Động từ  yêu mến  diễn tả thái độ đối với Thiên Chúa và người thân cận:
“Hãy  yêu quý  Thiên Chúa với tất cả trái tim con, với tất cả linh hồn con,
với tất cả sức mạnh con và với tất cả trí không con,
và người thân cận như chính mình” (c. 27).
Đức Giêsu khen ông trả lời đúng và kích động ông (c. 28).
Như thế giữa Ngài và vị thầy Do Thái giáo đã có vị trí tốt nhất.
Tình yêu không phải là một đòi hỏi mới của Bí giáo,
nhưng tình yêu đã là điều cốt yếu của Do thái giáo từ xưa.
Vấn đề là phải yêu Thiên Chúa với  tất cả  trái tim, linh hồn, sức lực và trí tuệ.
Từ  tất cả  được lặp lại bốn lần để nói lên một Đòi hỏi tận dụng cơ bản.

Nhưng Đức Giêsu vẫn phải trả lời câu hỏi: “Ai là người thân cận của tôi ?”
Ngài đã trả lời bằng một ngôn ngữ nổi tiếng,
qua đó Ngài mở rộng quan niệm truyền thống về thân thiện.
Một người từ Giêrusalem đến Giêrikhô.
Anh phải vượt qua đoạn đường dài gần 25 cây số.
Đoạn đường này thời gian đã có nhiều trộm cắp.
Anh đã bị cướp cướp, chiến đấu nhừ tử và đặt ở đó nửa sống nửa chết.
Nhìn vào tình huống bi đát của anh, có ai muốn thương giúp anh không?
Có ba người đi qua phòng anh nằm, một là thầy tư tế, hai là thầy Lêvi.
Cả hai đều phản ứng như nhau: thấy và tránh qua bên kia mà đi (cc. 31-32).
Chúng tôi chưa biết tại sao họ làm thế.
Có thể vị tư tế sợ mình bị ô nhục qua việc chạm đến xác chết,
vì sách Lêvi (21, 1-3) cấm không được làm thế, trừ phi là xác bà con gần đây.

Một người Samari là nhân vật thứ ba đi ngang qua nạn nhân.
Hầu chắc nạn nhân này là một người Đỗ Thái,
vì không có chi tiết nào cho thấy anh ta là dân ngoại cả.
Giữa dân Do Thái và dân Samari vốn có mối mối thù thù từ lâu.
Người Samari này cũng thấy nạn nhân như hai người trước,
nhưng đó không phải là cái nhìn lạnh lùng, vô cảm.
Anh thấy bằng trái tim mình, vì thế anh vui lòng thương (c. 33).
điều mà hai người trước không có.
Chính sự thúc đẩy của trái tim đã tạo ra một loạt các công cụ hành động:
lấy dầu và rượu cải lên vết thương, băng bó, đặt nạn nhân trên lưng lừa,
đưa về quán trọ săn sóc, ở lại quán trọ nguyên ngày hôm nay,
trả tiền cho chủ quán và hứa sẽ quay lại trả thêm nếu cần (cc. 34-35).
Lòng thương xót thực sự khiến anh chấp nhận mất công, mất của, mất giờ,
và có thể mất mạng nữa, vì có thể tên cướp vẫn còn núp đâu đây.

Khi giúp đỡ kẻ lâm nạn, dù biết đó là một người Do Thái quân thù của mình,
người Samari đã được phép lạ lớn.
Đó là biến mình trở thành người thân cận với anh ấy,
và biến anh ấy, kẻ thù của mình, trở thành người thân cận với mình.
Đây là điều được phép xảy ra khi tình trạng thương tổn bị phá vỡ và vượt qua mọi giới tính
của các chủng tộc, tôn giáo và nhất là vượt qua những thù hận lâu đời.
Để trả lời câu hỏi của luật sĩ: ai là người thân cận của tôi ?
Đức Giêsu đặt câu hỏi ngược lại cho vị trí này: “Theo ông,
trong ba người, ai đã trở thành người thân cận với kẻ bị nạn ?” (khoảng 36).
Câu hỏi quá dễ thương, nhưng hàm chứa một điều sâu xa mới.
Trước khi giúp đỡ một người,
tôi không nên tự hỏi người này có thân thiện với tôi không.
Chúng tôi không chỉ giúp những người thân và loại trừ những người khác.
Chúng tôi giúp đỡ một người chỉ vì họ đang cần.
Trợ giúp cụ thể là cách tạo ra người thân cận
Càng giúp nhiều, càng có nhiều người thân.
Vị luật sĩ đã hỏi Đức Giêsu phải  làm  gì (c. 25).
Sau khi hoàn thành ngôn ngữ, Đức Giêsu trả lời: Hãy đi và  làm  như vậy (c. 37).

Đất nước chúng ta đã giàu lên đáng kể, nhưng vẫn không thiếu người nghèo,
nghèo sức khỏe, nghèo tri thức, nghèo chất tối thiểu, nghèo nhân sản…
Chúng ta cũng bị cám dỗ “tránh sang bên kia đường”,
thấy mà làm như không thấy những Ladarô nằm cửa trước.
Yêu những người nghèo như chính mình, yêu cả những ai đã làm mình đau khổ.
Đó là cách chúng ta rao giảng Tin mừng cho quê hương Việt Nam hôm nay.

Cầu nguyện:

Lạy Chúa,
lúc đầu họ chỉ muốn cầm tay nhau
để làm thành một vòng tròn kín.
Sau đó, họ hiểu rằng
cần phải thả lỏng tay nhau
để nhận những người bạn mới,
để vòng tròn được mở rộng đến mức vô cùng
và trái tim sẽ được lớn hơn mãi mãi.

Lạy Chúa, chúng con biết rằng
cần phải nối vòng tay lớn
xuyên qua các đại dương và lục địa.
vòng tay kết nối với người,
vòng tay kết nối với Tạo Hóa.

Chúng ta có Chúa
chung một vòng tròn
với tất cả các loài,
nắm lấy tay chúng
và đưa chúng lên cao.

Ước gì Chúa giang tay trên thập giá
giúp chúng con biết cầm lấy tay nhau
và nhận nhau là anh em. Amen.