Tình huynh đệ giải phóng chúng ta khỏi sự ích kỷ, thù hận và kiêu ngạo 
(Tiếp kiến chung 12/11/2025 - ĐTC Lêô XIV)

Đức Thánh Cha nhận định rằng cuộc sống của chúng ta được xây dựng trên nhiều mối quan hệ, những điều chúng ta cần để có thể phát triển, thoát khỏi sự co cụm cô độc. Khi những tương tác hàng ngày của chúng ta với người khác chân thành hơn là những nghi thức xã giao, chúng ta sẽ phát triển trong niềm vui và tình yêu.

Về điểm này, Thánh Phanxicô Assisi là một tấm gương tuyệt vời, vì ngài chào đón tất cả những ai ngài gặp gỡ như anh chị em. Ngài biết rằng mọi người đều có những nhu cầu giống nhau: được tôn trọng, được chào đón, được lắng nghe và được cứu độ.

Đây cũng chính là Tin Mừng và là giáo lý cốt lõi của đức tin Kitô giáo của chúng ta. Tình yêu cứu độ của Thiên Chúa dành cho tất cả mọi người, không ngoại lệ. Vì vậy, Chúa Giêsu truyền cho chúng ta phải bắt chước tình yêu của Người (x. Ga 15,12), để chúng ta có thể trở thành con cái của một Cha duy nhất và là anh chị em đích thực trong Chúa Kitô.

Mở đầu buổi Tiếp kiến, cộng đoàn cùng lắng nghe đoạn Tin Mừng Thánh Gioan (15,12-14):

[Đức Giêsu nói với các môn đệ:] “Đây là điều răn của Thầy: anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em. Không có tình thương nào cao cả hơn tình thương của người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu của mình. Anh em là bạn hữu của Thầy, nếu anh em thực hiện những điều Thầy truyền dạy.

Bài giáo lý

Anh chị em thân mến!

Tin vào sự chết và sống lại của Chúa Kitô, và sống linh đạo Phục Sinh, làm cho cuộc sống thấm nhuần hy vọng và khuyến khích chúng ta chú tâm làm điều thiện. Đặc biệt, điều đó giúp chúng ta biết yêu thương và nuôi dưỡng tình huynh đệ, điều vốn dĩ chắc chắn là một trong những thách đố lớn lao nhất đối với nhân loại hiện nay, như Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nhìn thấy rất rõ.

Tình huynh đệ giúp chúng ta sống trọn vẹn nhân tính

Tình huynh đệ phát sinh từ một yếu tố sâu xa của con người. Chúng ta có khả năng sống tương quan, và nếu chúng ta muốn, chúng ta có thể xây dựng những mối dây liên kết chân thật giữa chúng ta với nhau. Nếu không có các mối tương quan, điều nâng đỡ và làm phong phú cho chúng ta ngay từ khởi đầu cuộc sống, chúng ta sẽ không thể sống sót, không thể lớn lên, học hỏi. Những mối tương quan ấy rất đa dạng, khác nhau về cách thức và độ sâu. Nhưng điều chắc chắn là: nhân tính của chúng ta đạt đến mức viên mãn nhất khi chúng ta hiện hữu và sống cùng nhau, khi chúng ta biết cảm nghiệm những mối dây liên kết chân thành, không hình thức, với những người xung quanh. Nếu chúng ta khép kín vào chính mình, chúng ta có nguy cơ mắc căn bệnh cô đơn, và cả chứng tự luyến ái, vốn chỉ quan tâm đến người khác vì lợi ích riêng. Khi đó, tha nhân chỉ còn là người mà chúng ta có thể lấy điều gì đó từ họ, nhưng chúng ta chẳng bao giờ sẵn lòng thật sự trao ban, hiến mạng sống vì họ.

Đức Kitô là Đấng duy nhất có thể giải thoát chúng ta khỏi nọc độc của hận thù

Chúng ta đều biết rằng ngay cả ngày nay, tình huynh đệ không phải là điều hiển nhiên, không đến cách tự nhiên. Nhiều cuộc xung đột, biết bao cuộc chiến tranh rải rác khắp thế giới, những căng thẳng xã hội và cảm xúc hận thù dường như chứng minh cho điều ngược lại. Tuy nhiên, tình huynh đệ không phải là một giấc mơ đẹp nhưng không thể đạt được, cũng không phải là ước vọng của vài người ảo tưởng. Nhưng để vượt qua những bóng tối đang đe dọa nó, chúng ta cần trở về với cội nguồn, và nhất là kín múc ánh sáng cùng sức mạnh từ Người, Đấng duy nhất có thể giải thoát chúng ta khỏi nọc độc của hận thù.

Tất cả là anh em

Từ “fratello” (anh/em) bắt nguồn từ một nguồn gốc rất cổ, có nghĩa là chăm sóc, quan tâm, nâng đỡ và nuôi dưỡng. Khi áp dụng cho mọi con người, nó trở thành một lời mời gọi, một lời kêu gọi. Chúng ta thường nghĩ rằng vai trò của anh chị em chỉ liên quan đến huyết thống, cùng dòng máu, cùng một gia đình. Nhưng thực ra, chúng ta biết rõ rằng sự bất hòa, chia rẽ, thậm chí thù hận, có thể tàn phá ngay cả các mối quan hệ trong gia đình, chứ không chỉ giữa những người xa lạ.

Điều này cho thấy nhu cầu — ngày nay hơn bao giờ hết — cần suy tư lại lời chào mà Thánh Phanxicô Assisi đã dành cho mọi người, không phân biệt nguồn gốc địa lý, văn hóa, tôn giáo hay tín lý: omnes fratres (tất cả anh em). Đó là cách diễn đạt bao gồm mà thánh nhân đã dùng để đặt mọi con người trên cùng một bình diện, chính bởi vì ngài nhìn nhận họ đều cần phẩm giá, đối thoại, được chào đón và ơn cứu độ. Đức Giáo hoàng Phanxicô đã tái đề nghị cách tiếp cận này của vị Thánh nghèo thành Assisi, nhấn mạnh tính thời sự của nó sau 800 năm, trong thông điệp Fratelli tutti (Tất cả anh em).

Ơn cứu độ dành cho mọi người

Từ “tutti” (mọi người) mà theo Thánh Phanxicô có nghĩa là dấu chỉ đón nhận của tình huynh đệ phổ quát, diễn tả một nét cốt yếu của Kitô giáo, điều mà ngay từ đầu đã là lời loan báo Tin Mừng dành cho ơn cứu độ của mọi người, không bao giờ mang tính độc quyền hay riêng tư. Tình huynh đệ này được đặt nền tảng trên giới răn của Chúa Giêsu, giới răn mới vì được chính Người thực hiện, là sự viên mãn dồi dào của ý muốn Chúa Cha: nhờ Người, Đấng đã yêu thương chúng ta và hiến mạng sống vì chúng ta, đến lượt mình, chúng ta cũng có thể yêu thương và hiến mạng sống vì người khác, như những người con cùng một Cha và là anh chị em thật sự trong Đức Giêsu Kitô.

Nhận ra Đức Kitô Phục Sinh chúng ta thực sự trở nên anh em 

Chúa Giêsu đã yêu thương chúng ta đến cùng, như Tin Mừng Thánh Gioan nói (x. Ga 13,1). Khi cuộc khổ nạn đã gần kề, Thầy biết rõ thời gian ở trần gian của Người sắp kết thúc. Người sợ hãi điều sắp xảy ra, Người trải qua cực hình đau đớn nhất và sự bỏ rơi. Sự Phục Sinh của Người vào ngày thứ ba là khởi đầu của một lịch sử mới. Và các môn đệ trở nên anh em thực sự — sau một thời gian dài sống bên nhau — không chỉ khi họ đau khổ vì cái chết của Đức Giêsu, mà nhất là khi họ nhận ra Người là Đấng Phục Sinh, lãnh nhận Thánh Thần và trở thành chứng nhân của Người.

Tình huynh đệ giải thoát chúng ta khỏi sự ích kỷ, chia rẽ, kiêu ngạo

Anh chị em nâng đỡ nhau trong thử thách, không quay lưng với ai đang cần giúp đỡ: họ cùng khóc, cùng vui mừng trong nỗ lực tích cực theo đuổi sự hiệp nhất, tin tưởng và nương tựa lẫn nhau. Đó chính là động lực mà Chúa Giêsu đã trao cho chúng ta: “Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (x. Ga 15,12). Tình huynh đệ mà Đức Kitô, Đấng chịu chết và phục sinh, ban tặng, giải thoát chúng ta khỏi những luận lý tiêu cực của sự ích kỷ, chia rẽ, kiêu ngạo, và đưa chúng ta trở lại với ơn gọi nguyên thủy của mình — nhân danh một tình yêu và một niềm hy vọng được đổi mới mỗi ngày. Đấng Phục Sinh đã chỉ cho chúng ta con đường cùng đi với Người, để chúng ta cảm nghiệm và thực sự trở thành “tất cả là anh em”.