Thần học

Dù không bao giờ nói rõ liệu Đức Giêsu sống độc thân, đã kết hôn hay góa vợ, nhưng các tác giả Tin Mừng có nhắc đến gia đình của Ngài, mẹ của Ngài, “anh chị em” của Ngài, nhưng tuyệt nhiên không hề nói đến “vợ của Ngài”. Sự im lặng này rất có ý nghĩa.

Những ám chỉ đầu tiên về các giả thuyết này được tìm thấy trong tác phẩm ngụy thư “Tiền Phúc âm của Giacôbê”, có từ thế kỷ thứ hai. Tác phẩm này kể rằng Maria đã sống trong đền thờ từ lúc ba tuổi cho đến khoảng mười hai tuổi. Khi ấy, các tư tế quyết định chọn cho Maria một người bảo trợ. Họ triệu tập tất cả những người đàn ông góa vợ trong vùng, và trong một biến cố kỳ diệu, một con chim bồ câu bay ra từ gậy của Thánh Giuse, từ đó các tư tế đã trao Đức Maria cho Thánh Giuse.

Đối với Mátthêu, qua cuộc tử đạo của các hài nhi này, một lời sấm của Giêrêmia đã được ứng nghiệm (Gr 31,15). Dân Israel bị lưu đày ở Babylon, nhưng từ đó Chúa đã giải thoát họ, và với một cuộc xuất hành mới, Ngài đã đưa họ trở về đất hứa, ban cho họ một giao ước mới (Gr 31,31). Do đó, ý nghĩa đoạn Tin mừng của Mátthêu rất rõ ràng: Dù có nỗ lực đến đâu, các thế lực trần gian cũng không thể cản ngăn được các kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa.

“Năm phụng vụ của Hội Thánh trước hết không hình thành dựa trên sự ra đời của Đức Kitô, mà bắt đầu từ niềm tin vào sự phục sinh của Người. Vì lý do này, nghi lễ cổ xưa nhất của Kitô giáo không phải là Giáng Sinh mà là lễ Phục Sinh. Thực ra, chỉ có sự phục sinh của Chúa mới đặt nền tảng cho đức tin Kitô giáo và do đó đã khai sinh ra Hội Thánh” (J. Ratzinger, Những hình ảnh của Hy vọng, 1999, tr. 7).

Hai chương đầu của Tin Mừng Mátthêu và Luca được gọi là “Tin Mừng Thời Thơ Ấu” vì chúng cho chúng ta biết những sự kiện liên quan đến việc ra đời và thời thơ ấu của Đức Giêsu. Qua thánh Mátthêu, chúng ta biết rằng một số “Đạo sĩ” đã đến Giêrusalem và hỏi: “Vua dân Do Thái mới sinh ở đâu? Chúng tôi đã thấy ngôi sao của Người xuất hiện và chúng tôi đến để thờ lạy Người” (Mt 2,2).

Việc thụ thai Đức Giêsu mà vẫn đồng trinh, tái khẳng định sáng kiến tuyệt đối của Thiên Chúa trong lịch sử nhân loại để khai mở ơn cứu độ; đồng thời, điều này cũng cho thấy ơn cứu độ ấy được hòa nhập một cách tự nhiên trong dòng chảy lịch sử loài người, như được minh chứng qua gia phả của Đức Giêsu được thuật lại trong các sách Tin Mừng.

Một số học giả, vào thế kỷ XIX, nhấn mạnh rằng trong toàn bộ Tân Ước, Đức Giêsu được biết đến là “người Nazarét” (người đến từ Nazarét). Họ cho rằng việc nhắc đến Bêlem là phát minh của Matthêu và Luca, với ý định khoác cho Ngài hình ảnh của một trong những đặc điểm của Đấng Mêsia tương lai: là hậu duệ của Đavít và sinh ra ở Bêlem.

Những tài liệu tham khảo đầu tiên này được tìm thấy trong một số sử gia Hy Lạp - Rôma sống vào nửa sau thế kỷ thứ I hoặc nửa đầu thế kỷ thứ II, tương đối gần với các sự kiện đã xảy ra ở Palestine và có nhân vật chính là Chúa Giêsu cùng các môn đệ đầu tiên của Người. Các tài liệu tham khảo khác đến từ các môi trường Do Thái giáo.