
Điều phối viên Talitha Kum nói về nạn buôn người: “Hòa bình bắt đầu từ phẩm giá”
Khi Giáo hội cử hành Ngày Thế giới Cầu nguyện và Suy tư chống nạn Buôn người vào ngày 8 tháng 2, sơ Abby Avelino – Điều phối viên Quốc tế của Talitha Kum – chia sẻ về những thách thức hiện nay và các ưu tiên trong cuộc đấu tranh chống nạn buôn người.
Buôn người vẫn là một trong những hình thức bạo lực lan rộng nhất nhưng ít được nhìn thấy nhất trên thế giới hiện nay. Nạn này ảnh hưởng đến hàng triệu người trên khắp các châu lục và hoạt động gần như trong im lặng, không ngừng thích nghi với công nghệ mới, các tuyến di cư và những bất bình đẳng toàn cầu. Mỗi năm, Ngày Thế giới Cầu nguyện và Suy tư chống nạn Buôn người nhằm đưa tội ác bị che giấu này ra ánh sáng.
Một tuần làm việc
Từ ngày 4 đến ngày 8 tháng 2, tại Rome đã diễn ra nhiều cuộc gặp gỡ, giờ cầu nguyện và sáng kiến công cộng để đánh dấu Ngày Thế giới Cầu nguyện và Suy tư chống nạn Buôn người lần thứ 12. Được thúc đẩy bởi một mạng lưới rộng lớn các tổ chức dấn thân chống buôn người – trong đó có Talitha Kum – tuần lễ này tập trung vào việc nâng cao nhận thức, phòng ngừa và hành động cụ thể, với chủ đề: Hòa bình bắt đầu từ phẩm giá.
Đồng hành với các nạn nhân sống sót
Một trong những người trực tiếp dấn thân mỗi ngày trong công việc này là sơ Abby Avelino, nữ tu Dòng Maryknoll và là Điều phối viên Quốc tế của Talitha Kum – mạng lưới toàn cầu của các nữ tu Công giáo chống nạn buôn người. Trong cuộc trò chuyện với Vatican News, sơ chia sẻ về cách thức buôn người đang thay đổi, vì sao phòng ngừa ngày càng cấp thiết, và tại sao phẩm giá con người phải luôn là trọng tâm trong các phản ứng đối với di cư và bóc lột.
Sơ Abby sinh ra tại Philippines và lớn lên chủ yếu ở Hoa Kỳ sau khi gia đình di cư. Sơ nói: “Tôi là người Philippines trong trái tim, nhưng cuộc sống của tôi được định hình bởi việc sống giữa nhiều nền văn hóa.” Công việc truyền giáo của sơ tại Nhật Bản đã đánh dấu sự khởi đầu cho việc dấn thân chống buôn người, đặc biệt thông qua việc đồng hành với người di cư và người tị nạn, nhiều người trong số họ là phụ nữ và trẻ em. Sơ giải thích: “Khi lắng nghe câu chuyện của họ, tôi bắt đầu nhận ra mối liên hệ chặt chẽ giữa di cư và buôn người.”
Kinh nghiệm đó đã dẫn sơ đến với Talitha Kum – một mạng lưới hiện hiện diện tại hơn 100 quốc gia. Dù nhận thức về nạn buôn người đã gia tăng, sơ lưu ý rằng vấn đề này vẫn tiếp tục trầm trọng hơn. Sơ chia sẻ: “Ngày nay, nhiều người nhận ra buôn người là một sự vi phạm phẩm giá con người. Nhưng rất nhiều trường hợp vẫn bị che giấu, và những con số chúng ta thấy chưa phản ánh đầy đủ thực tế.”
Bị lừa để đi lừa người khác
Theo sơ Abby, các phương thức buôn người đã thay đổi đáng kể. Sơ nói: “Không còn chỉ nhắm vào những người nghèo nhất hay ít học nhất. Ngày nay, những kẻ buôn người ngày càng nhắm đến giới trẻ có học vấn cao và nói được nhiều ngôn ngữ.” Việc tuyển mộ thường diễn ra trên mạng, thông qua các lời mời làm việc có vẻ hợp pháp và chuyên nghiệp. Sơ giải thích: “Nhiều nạn nhân tin rằng họ đang nộp đơn xin việc thật. Họ được cho xem hợp đồng, thị thực và các yêu cầu rõ ràng.”
Theo kinh nghiệm của Talitha Kum, việc tuyển mộ đặc biệt gia tăng tại một số khu vực ở châu Phi và châu Á, bao gồm cả Philippines. Một số nạn nhân bị buôn vào các đường dây lừa đảo trực tuyến cưỡng bức, thường hoạt động ở các khu vực biên giới giữa Myanmar, Campuchia và Thái Lan.
Sơ nói: “Họ được nói rằng sẽ làm việc tại Thái Lan nhưng cuối cùng lại bị giam giữ trong các khu phức hợp. Khi đã ở đó, họ không thể rời đi.” Các nạn nhân bị ép làm việc để trả nợ chi phí tuyển mộ và di chuyển. Họ được huấn luyện, phân công vai trò và bị gây áp lực để tạo ra kết quả. Đây là tội phạm có tổ chức và là một hình thức nô lệ thời hiện đại.
Phòng ngừa
Việc giải cứu vẫn vô cùng khó khăn, đặc biệt tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi xung đột. Sơ Abby giải thích: “Khả năng tiếp cận một số khu vực rất hạn chế, thường thì chỉ có thể hỗ trợ khi ai đó đến được biên giới.” Talitha Kum làm việc với các cộng tác viên hiện diện tại những khu vực này, sẵn sàng hỗ trợ những người có thể trốn thoát. Vì vậy, phòng ngừa là trọng tâm trong công việc của mạng lưới. Sơ nói: “Chúng tôi muốn ngăn chặn nạn buôn người trước khi nó xảy ra Giáo dục và nâng cao nhận thức là then chốt, đặc biệt liên quan đến di cư an toàn. Di cư là một quyền con người, nhưng mọi người cần biết quyền của mình và hiểu những rủi ro liên quan.”
Sơ kể lại một trường hợp khi một linh mục quen biết nhờ sơ kiểm tra một lời mời làm việc cho người thân đang chuẩn bị di cư. Thông qua mạng lưới của chúng tôi, chúng tôi phát hiện công ty đó không hề tồn tại. Sơ nói: “Chỉ một lần kiểm tra đơn giản đã ngăn chặn được một tình huống có thể rất nguy hiểm.”
Theo sơ Abby, nhiều nạn nhân không nhận ra rằng họ đang bị buôn bán. Thường thì những kẻ buôn người là những người họ tin tưởng. Sơ giải thích: "Một số người sống sót đã nói với chúng tôi rằng họ không bao giờ nghĩ một người thân hay quen biết lại có thể bóc lột mình.” Trong một số trường hợp, nạn nhân còn bị ép phải tuyển mộ người khác như một điều kiện để tự sinh tồn.
Chấn thương kéo dài
Tác động đối với những người sống sót là lâu dài. Sơ nói: “Buôn người gây ra những tổn thương sâu sắc. Nó ảnh hưởng đến cảm nhận về phẩm giá và sự an toàn của con người.” Việc hồi phục đòi hỏi thời gian, sự đồng hành và cơ hội việc làm ổn định. Nếu không có sự ổn định kinh tế, con người vẫn dễ bị tổn thương.
Dù vậy, một số người sống sót vẫn chọn lên tiếng công khai về trải nghiệm của mình. Họ không muốn để người khác chịu đựng nỗi đau tương tự. Sơ Abby giải thích: “Những lời chứng của họ rất quan trọng, đặc biệt đối với người trẻ.” Sơ nhớ lại việc gặp những người sống sót ban đầu không tự nhận mình là nạn nhân của buôn người. Nhiều người nói: ‘Tôi không biết đó là buôn người. Chỉ sau này, khi họ hiểu về quyền của mình và những gì đã bị tước đoạt, họ mới nhận ra điều đã xảy ra.” Sự thiếu nhận thức này, theo sơ, càng khiến công tác phòng ngừa trở nên cấp bách hơn.
Vì lý do đó, Talitha Kum đặc biệt nhấn mạnh đến giáo dục ở mọi cấp độ. Sơ nói: “Các nữ tu của chúng tôi làm việc trong trường học, giáo xứ và cộng đồng. Chúng tôi bắt đầu từ trẻ em, vì nhận thức phải được hình thành từ sớm.” Người trẻ, theo sơ, vừa là nhóm dễ bị tổn thương, vừa là những tác nhân mạnh mẽ của sự thay đổi. “Khi người trẻ hiểu điều gì đang xảy ra, họ sẽ giúp bảo vệ lẫn nhau.”
Một vấn đề nhân bản, không chỉ là chính trị
Suy tư về các cuộc tranh luận toàn cầu hiện nay xoay quanh di cư và những chính sách ngày càng siết chặt, sơ Abby nhấn mạnh sự cần thiết phải đặt con người làm trung tâm. Sơ nhận định: “Di cư thường chỉ được nhìn như một vấn đề chính trị nhưng về bản chất, đó là một vấn đề nhân bản.” Sơ nhắc đến chính kinh nghiệm di cư của gia đình mình và nỗi sợ mà nhiều người di cư đang phải đối diện hôm nay. Sơ nhận định: “Những chính sách dựa trên loại trừ hay trừng phạt làm gia tăng tính dễ tổn thương. Chúng không giải quyết được nguyên nhân của di cư hay buôn người.”
Hòa bình bắt đầu từ phẩm giá
Đối với sơ Abby, thông điệp của Ngày Thế giới năm nay rất rõ ràng: “Hòa bình bắt đầu từ phẩm giá. Nếu phẩm giá không được bảo vệ, hòa bình không thể bền vững.” Sơ nhấn mạnh rằng buôn người không thể tách rời khỏi những vấn đề toàn cầu rộng lớn hơn. Nghèo đói, thảm họa khí hậu, xung đột và di cư cưỡng bức đều làm gia tăng tính dễ tổn thương. Sơ nói: “Không ai rời bỏ quê hương một cách nhẹ nhàng. Khi họ buộc phải ra đi, những kẻ buôn người luôn sẵn sàng lợi dụng.”
Vì vậy, công việc của Talitha Kum không chỉ dừng lại ở việc giải cứu và nâng cao nhận thức, mà còn mở rộng sang vận động chính sách và hợp tác ở cấp độ quốc tế. Mạng lưới hoạt động tại địa phương, Sơ giải thích, nhưng luôn kết nối toàn cầu, chia sẻ thông tin và phối hợp phản ứng xuyên biên giới.
Sơ Abby kết luận: “Đây không phải là điều mà một nhóm có thể làm một mình. Nó đòi hỏi trách nhiệm chung và sự liên đới – giữa các tổ chức, chính phủ, cộng đồng và từng cá nhân.”
Nguồn: https://www.vaticannews.va/en/church/news/2026-02/interview-sister-abby-avellino-talitha-kum trafficking.html