Suy niệm Chúa Nhật 17 Thường niên A - 2026: Viên ngọc quý hay... "Nắm xôi thằng bờm"

Nếu cuộc đời chỉ gói gọn trong khoảnh khắc trăm năm tại thế và hạnh phúc chỉ là sự hưởng thụ no đầy lạc thú trần gian, thì cái kiểu chọn lựa của “Thằng Bờm” (Trong bài thơ dân gian “THẰNG BỜM CÓ CÁI QUẠT MO”) xem ra là xác đáng và cụ thể nhất: “Bờm rằng Bờm chẳng lấy mồi, Phú ông xin đổi nắm xôi: Bờm cười!”.
Thế nhưng người Kitô hữu chúng ta lại được dạy rằng: cuộc đời không chỉ là tại thế, và cùng đích tối hậu là ở chốn vĩnh hằng. Từ niềm tin đó, Kitô hữu xác tín rằng: hạnh phúc đích thực không dừng lại ở lạc thú trần gian nhưng là neo chặt nơi Nước Trời vĩnh cửu. Và như thế, đứng trước những giá trị nhập nhằng phức tạp của đời sống, sự chọn lựa của mỗi người không giản đơn chỉ là “Nắm Xôi” của Thằng Bờm, hay “Bè gỗ lim của Phú ông” …, mà rất nhiều khi, phải chọn lựa những giá trị vượt trên những gì mà thường tình nhân loại cho là quí giá hay cần thiết.
Sứ điệp đầu tiên mà Lời Chúa gởi gắm cho chúng ta trong Chúa Nhật hôm nay đó chính là sự chọn lựa của vua Salomon, vị minh quân của thời đầu triều đại quân chủ của dân Israel, qua lời cầu xin của ngài được sách Các Vua tường thuật (Bđ 1): Vậy xin Chúa ban cho tôi tớ Chúa tâm hồn khôn ngoan để đoán xét dân Chúa, và phân biệt lành dữ, vì ai có thể xét xử dân này, một dân của Chúa đông đảo thế này?”. Có ai ngờ rằng, chính nhờ sự “chọn lựa khôn ngoan” đó, mà Salomon đã được Thiên Chúa ban cho dư đầy hồng ân và ngập tràn phú túc: “Vì ngươi đã xin điều đó, mà không xin sống lâu, được giàu có, của cải, mạng sống quân thù, lại xin cho được khôn ngoan để biết xét đoán, thì đây Ta ban cho ngươi điều ngươi xin, và ban cho ngươi tâm hồn khôn ngoan minh mẫn, đến nỗi trước ngươi không có ai giống ngươi, và sau ngươi không có ai bằng ngươi”.
Thế nhưng, ở giữa một thế giới mà các giá trị “vàng thau lẫn lộn”, sự phân định đúng để chọn lựa đúng các giá trị đích thực, hay theo ngôn ngữ của “Dụ ngôn Tin Mừng” hôm nay, tìm được “Viên Ngọc quý”, tìm được “Kho tàng quý” đâu là chuyện dễ dàng!
Cách đây trên 20 năm (2005), tại Hà Nội đã xảy ra câu chuyện khá hi hửu liên quan đến một truyện ngắn mang tên “Chị Cả Bống” của tác giả Phạm Lưu Vũ, mà vì nội dung đầy u uất của truyện ngắn nầy, toàn bộ số báo phát hành đã bị tịch thu. Những dòng kết của câu chuyện ngắn “Chị Cả Bống” tôi đọc được đó là: “Làm người lương thiện bây giờ vất vả quá… Biết đâu, đến một lúc nào đó, những nhà tù kia mới chính là địa chỉ mà người lương thiện cần đến cho mình”.
Nếu “làm người lương thiện” mà đã vất vả, thì “làm người tín hữu Kitô”, làm đồ đệ của Chúa Giêsu, chắc chắn sẽ vất vả hơn nhiều khi sống đức tin trọn hảo! Tuy nhiên, nhờ chính Lời Chúa dẫn lối đưa đường, nhờ những phương thế trợ lực của ân sủng được Hội Thánh trao ban, người Kitô hữu có thể tìm được “viên ngọc quí”, “kho báu” đó chính là Chúa Giêsu và Nước Trời mà Ngài khai mở, miễn là họ dốc lòng khao khát yêu mến Ngài, như chính Thánh Phaolô đã khẳng quyết trong Thư gởi giáo đoàn Rôma (Bđ 2): “Chúng ta biết rằng những kẻ yêu mến Thiên Chúa thì Người giúp họ được sự lành, họ là những người theo dự định của Chúa, được kêu gọi nên thánh. (…) Nhưng những ai Người đã tiền định, thì Người cũng kêu gọi họ, và những ai Người đã kêu gọi, thì Người cho họ được vinh quang.”
Vâng, khát khao tìm kiếm Nước Trời, khát khao tìm sự khôn Ngoan là chính Chúa, là Thánh ý Ngài… chính là con đường, là chìa khóa để chúng ta tìm được “Viên Ngọc quý”, tìm thấy “Kho báu” giữa những thửa ruộng của chợ đời hôm nay: “Nước trời giống như kho tàng chôn giấu trong ruộng, người kia tìm được, vội chôn vùi xuống, vui mừng trở về bán tất cả những gì anh có mà mua thửa ruộng ấy. Nước trời cũng giống như người buôn nọ đi tìm ngọc quý. Tìm được một viên ngọc quý, anh về bán mọi của cải mà mua viên ngọc ấy…’
Nếu cuộc sống Kitô hữu chỉ toàn thấy Chúa Giêsu “biến hình trên núi Tabo”, hoặc chứng kiến “phép lạ biến nước lã thành rượu ngon, hóa bánh ra nhiều…” thì việc chọn lựa Ngài, đứng về phe Ngài, được thuộc về Ngài e cũng chẳng khó chút nào! Người Do Thái cách đây 2000 năm đã “đi tìm viên ngọc quí” theo cách đó và đã bị Chúa Giêsu quở trách: “Các ngươi tìm ta không phải vì được thấy dấu lạ nhưng vì được ăn no”; và cũng chính vì thế, nên khi “viên ngọc Quí” đã bị đánh nhừ đòn, chỉ còn một “Ecce Homo” thân tàn ma dại, thì bọn họ đã đồng thanh hô hoán: “Đóng đinh nó đi, đóng đinh nó đi… Xin tha Baraba và đóng đinh Giêsu vào thập giá!”. Vâng làm sao những con người chỉ biết tìm kiếm địa vị và quyền lực như Philatô, Hêrôđê, Giuđa Ítcariốt, những trái tim chất đầy thù hận, kiêu căng như các ông biệt phái, tư tế, những cõi lòng chứa đầy tham lam dục vọng như đám đông tiền hậu bất nhất đó, có thể nhận ra “thân xác của một tên tử tội Giêsu Nadarét” bị treo trên thập giá bị đem táng trong huyệt đá kia lại là một “viên ngọc quý”, một “kho báu chôn vùi dưới ruộng sâu?”.
Thế nhưng, đó lại là chính con đường của “Tám mối Phúc Thật”, “con đường hẹp của Tin Mừng”, “con đường vác thập giá” … mà những ngày đầu tiên trong cuộc đời công khai Chúa Giêsu đã long trọng công bố: “phúc cho ai khao khat sống cuộc đời chính trực vì họ sẽ được cho thỏa chí toại lòng… Phúc cho ai có lòng trong sạch vì họ sẽ được nhìn thấy Thiên Chúa…”.
Quả thật, ở giữa một xã hội “cạnh tranh khốc liệt” và tiêu chí ứng xử được xây dựng bằng “cân đo đong đếm” những lượng vàng, những đồng đôla, những bằng cấp học vị, những thân thế ô dù … thì quả thật, người Kitô hữu càng phải cầu nguyện và lắng nghe, tỉnh táo và quảng đại, nhất là biết trở về với những thực hành đức tin truyền thống, thì mới trụ vững giữa những thác loạn và mới tìm được “Viên Ngọc Quí” mà mình đã khám phá được qua đời sống con cái Chúa. Đó chính là “một tấm lòng biết lắng nghe” mà Salomon đã kêu xin cùng Chúa.
Đời sống đức tin của Dân Chúa hôm qua, hôm nay và mãi mãi chính là cuộc hành trình đi chinh phục Nước Trời, đi tìm “Viên ngọc quý”! Vâng, cuộc đời hôm nay vẫn còn có những “chàng thu thuế Lêvi” sẵn sàng bỏ cả địa vị hái ra tiền để đi theo Đấng không có viên đá gối đầu; vẫn còn những “anh Giakê”, sẵn sàng chia nửa gia tài cho kẻ nghèo và đền gấp bốn những ai bị thiệt hại; vẫn còn những Phanxicô Xavie, Phanxicô Assisi, những Têrêsa Calcutta… bỏ cả cuộc đời để ra đi rao giảng Tin Mừng và phục vụ người nghèo; vẫn còn những Maximilien Kolbe, Anrê Phú Yên, Fx. Trương Bửu Diệp… dám bỏ cả mạng sống để đáp đền mạng sống vì Chúa và vì anh chị em mình...
Bàn Tiệc Thánh Thể hôm nay cũng là một “Nước trời trong dự báo” để việc chúng ta tham dự Thánh lễ hôm nay là chúng ta bước một bước tới gần “Bàn Tiệc của Nước trời chung cuộc”. Hy vọng rằng, trong số chúng ta đây, hôm nay, sẽ có nhiều người tìm được “viên ngọc quí”, viên ngọc của ân sủng và tình yêu Thiên Chúa, viên ngọc là chính Đức Kitô phục sinh, là sự khôn ngoan của Thánh Thần, chứ không phải là những Kitô hữu chọn “ở lại với nắm xôi thằng Bờm”.
Hãy cầu nguyện cho nhau luôn biết phân định và chọn lựa theo cách của vua Salomon, sự Khôn ngoan hay một “tấm lòng biết lắng nghe”; nếu không, cứ theo cách mà Chúa Giêsu đã nhắc bảo: “Bởi thế, những thầy thông giáo am tường về Nước trời cũng giống như chủ nhà kia, hay lợi dụng những cái mới, cũ trong kho mình”.
Tác giả: Trương Đình Hiền